Perły Myślenic. 5 września 1939 w Myślenicach

Myślenice:  Ponieważ ocalenie od zapomnienia to jeden z celów działania Myślenice iTV, dlatego z wielką przyjemnością przedstawiamy Państwu kolejny artykuł z serii Perły Myślenic czyli archiwalne Myślenice okiem i piórem Józefa Stanisława Błachuta. W rocznicę wybuchu II wojny światowej i my pochylamy się nad wspomnieniem tego jakże trudnego i ważnego czasu w historii naszego kraju. Wrzesień 1939 roku Myślenice.

Wkraczający do miasta żołnierze najeźdźcy hitlerowskiego. W tle ruiny budynków mieszkalnych wokół strażnicy OSP Myślenice-Śródmieście. "Wczesnym rankiem 1 września 1939 roku armia niemiecka zaatakowała Polskę, przekraczając jej granice. W tym czasie Myślenice spokojnie spały, mieszkańcy mieli dowiedzieć się o wojnie za kilka godzin. Wiadomości o jej wybuchu pochodziły z kilku źródeł. Pierwszym zwiastunem była aktywność lotnictwa operującego w rejonie Myślenic. Informacje o wybuchu wojny nadano w porannej audycji radiowej. Jednym z jej słuchaczy był Józef Dziekan - właściciel sklepu techniczno-rowerowego. Wyniósł on głośniki na rynek i połączył je przewodami z radioodbiornikiem w swoim domu ... wokół głośników szybko zebrał się tłum ludzi, słuchano orędzia prezydenta Ignacego Mościckiego, ludzie płakali. Informację o wybuchu wojny przekazywali również księża podczas porannych mszy świętych ... W Myślenicach zawyły syreny strażackie, na wszystkich wieżach kościelnych w mieście i w całej okolicy na trwogę zaczęły bić dzwony."

W ten sposób docierała do mieszkańców wieść o wybuchu wojny. "O wojennych okolicznościach mieszkańców pobliskiej Stróży przekonała dopiero audycja nadana w godzinach południowych wysłuchana z jedynego radioodbiornika we wsi, znajdującego się w sklepie spożywczym Reginy Fleischer."

" ... ludzie jak co dzień poszli do pracy. Przerwano ją dopiero w południe. Ze sklepów wykupiona została żywność, myślenickie piekarnie sprzedały dzienny zapas chleba w godzinę, w związku z tym zostały zamknięte. Kupowano też leki i środki opatrunkowe, przygotowywano domy i schrony, w obawie przed pożarem do ogrodów wynoszono meble i dobytek. Z Krakowa i okolicznych wiosek przybywali ludzie chcący zakupić żywność, zwykle wracali z niczym." Smutny to był czas. A jeszcze smutniejszy miał dopiero nastąpić ...

Niemieckie wojska wkraczające do Myślenic na tle wschodniej strony dzisiejszej ulicy Niepodległości. Widoczny pojazd to 10 tonowy niemiecki półgąsienicowy ciągnik artyleryjski Sd.Kfz.7 holujący haubicę 15 cm sFH 18 (kaliber 149,1 mm). Holowane działo mogło być użyte podczas ostrzału artyleryjskiego Myślenic w dniu 4 września 1939 roku. "Zniszczenia na terenie Myślenic spowodowane zostały głównie ostrzałem artyleryjskim i walkami w dniach 4-5 września. Pociski artyleryjskie spadły w rejonie mostu (drewnianego) na Zarabiu i "lasku sokolego", w którym kwaterowało wojsko polskie. Ostrzał artyleryjski zniszczył szereg domów w pobliży styku ulic Poniatowskiego, Niepodległości i 3-Maja. W wyniku działań wojennych w Myślenicach spłonęło około 22 domów, a 100 zostało uszkodzonych. Zniszczeniu uległy m.in. domy murowane - Gedroycia (widocznego na pierwszym planie prezentowanej fotografii), Teczyńskiego, Gomułkiewicza i Weissa oraz domy drewniane Kudasa, Bicza, Gorączki, Piaseckiego, Künslingera, Pasikowej, Krygiera, Szczurka, Pilcha, Jaśkowca i Roga. Poważnie ucierpiały także 4 domy żydowskie, nazwisk ich właścicieli nie da się obecnie ustalić ... W wyniku ostrzału zniszczona została linia zaopatrująca miasto w energię elektryczną. W kościele parafialnym rozpadły się wszystkie witraże. Dymy płonących Myślenic widoczne były aż w Tyńcu koło Krakowa ... 17 września na tereny Polski od strony wschodniej wkroczyła Armia Czerwona ..."

Zainteresowanych wydarzeniami myślenickimi z lat 1939 - 1945 zapraszamy do lektury VII rozdziału "Monografii miasta Myślenice" wydanej w 2012 roku, opracowanego przez myśleniczanina Pawła Lemaniaka - historyka, absolwenta Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Prezentowane fragmenty zdjęć pochodzą z prywatnych zbiorów kolekcjonerskich myśleniczanina Józefa Stanisława Błachuta.

Józef Stanisław Błachut – rodowity myśleniczanin, fotograf dokumentalista, pasjonat historii miasta oraz losów ludzi z nim związanych. Kolekcjoner starych pocztówek i fotografii Myślenic.

Perły Myślenic 40/34/2020

Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami z naszego regionu subskrybuj nasz kanał: