Perły Ziemi Myślenickiej. Borzęta - wypas owiec?!

Borzęta: Ponieważ ocalenie od zapomnienia to jeden z celów działania Myślenice iTV, dlatego z wielką przyjemnością przedstawiamy Państwu kolejny artykuł z serii Perły Ziemi Myślenickiej okiem i piórem Józefa Stanisława Błachuta.  Wypas owiec w Borzęcie, jeszcze 14 lat temu zobaczcie zapraszamy.

To niecodzienne wydarzenie, którego byłem świadkiem, miało miejsce w Borzęcie koło Myślenic w dniu 23 października 2006 roku. W dniu tym owce, które były wypasane wokół Niepołomic wracały do góralskich zagród w rejon Nowego Targu.

Warto w tym miejscu napisać, jak w Polsce funkcjonuje wypas owiec? Nad całokształtem wypasu sprawuje kontrolę baca, wybierany i wynajmowany przez właścicieli stad owiec i któremu powierza się ich wypas na terenach należących do właścicieli owiec, bądź dzierżawionych przez nich polanach/halach (tzw. cerklach). Baca pełni także funkcję lekarza zwierząt. Jego własnością bywa też sprzęt i naczynia używane podczas całego wypasu.

Istotne Baca prowadzący stado nie zajmuje się owcami sam gdyż stada były zbyt liczne, czasami liczyły po kilkaset sztuk. Do pomocy baca werbuje grupę juhasów (zwanych czasem wałachami) – najczęściej krewni bacy, którzy pod jego okiem wprowadzani są do zawodu i to oni w ciągu dnia sprawują opiekę nad stadami owiec (kierdle). Do pomocy mają także "honielników" (zwanych również owczarzami) – chłopców, podrostków. Z właścicielami owiec baca rozlicza się produktami uzyskiwanymi w czasie wypasu – czyli produktami z owczego mleka: bundz, bryndza i oscypki. W ciągu dnia stada owiec wypasane są przez pomocników bacy (juhasów) na halach. Na noc spędzane są one do ruchomych zagród – koszarów. Latem powiększa się stada do największych możliwych rozmiarów, jesienią zaś zmniejsza według zasobów paszy zimowej.

Autorem prezentowanych zdjęć jest myśleniczanin Józef Stanisław Błachut.

Józef Stanisław Błachut – rodowity myśleniczanin, fotograf dokumentalista, pasjonat historii miasta oraz ludzi z nim związanych. Kolekcjoner starych pocztówek i fotografii Myślenic.

Perły Ziemi Myślenickiej 13/2020

Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami z naszego regionu, subskrybuj nasz kanał: