Uroczystości 255. rocznicy obrony Lanckorony [GALERIA ZDJĘĆ] 2026

Lanckorona wraca do wydarzeń sprzed 255 lat. W rocznicę zwycięskiej obrony zamku przed wojskami rosyjskimi generała Aleksandra Suworowa mieszkańcy, samorządowcy i grupy rekonstrukcyjne spotkali się, by upamiętnić jedno z najważniejszych starć Konfederacji Barskiej w Małopolsce.

Organizatorem Głównym uroczystości było Galicyjskie Towarzystwo Historyczne reprezentowane przez Wiceprezesa Leszka Kapłona oraz Członka Zarządu Kazimierza Skoruta.

Pierwszym elementem obchodów była Msza Święta sprawowana w kościele pod wezwaniem Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Lanckoronie. Liturgii przewodniczył O. Jerzy Pająk OFMCap z Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów, duszpasterz środowisk patriotycznych. Współcelebransami byli Ks. Kan. Rafał Cinal, proboszcz parafii w Lanckoronie, oraz Ks. Kan. Marian Błaszczyk, proboszcz parafii w Rudniku.

W uroczystościach uczestniczyli m.in. Wojewoda Małopolski Krzysztof Klęczar oraz Dyrektor Biura Poselskiego Posła na Sejm RP Pani Danuta Grzesik. Obecni byli także samorządowcy: Burmistrz Sułkowic Artur Grabczyk, Burmistrz Kalwarii Zebrzydowskiej Tadeusz Stela oraz Wójt Gminy Lanckorona Ryszard Gonet.

Stronę naukową wydarzenia reprezentowali: prof. dr hab. Zbigniew Mirek, dr Wiesław Bator – Prezes Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego i emerytowany wykładowca Instytutu Religioznawstwa UJ, a także dr Krzysztof Wielgus – pracownik naukowy Politechniki Krakowskiej.

Po części religijnej uczestnicy spotkali się w Dworze Lanckorona, którym zarządza Piotr Ciastek. Z jego inicjatywy przed wystąpieniami historycznymi odbył się koncert zespołu muzyki dawnej Konsort Akademii BASSOwej „Viola da Gamba”. W programie znalazły się utwory renesansu i baroku pod wspólnym tytułem „Cantatio Polonica”.

Kazimierz Skorut – Członek Zarządu Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego oraz lokalny przedsiębiorca – był sponsorem spotkania i poczęstunku w Dworze Lanckorona. Jest również właścicielem obrazu przedstawiającego konfederackie zwycięstwo autorstwa Iriny Kołaczyńskiej. Dzieło od lat eksponowane jest w kościele farnym w Lanckoronie w rocznice bitwy.

W obchody włączyły się lokalne grupy i organizacje historyczne:

– Bractwo Kurkowe
– 21 Pułk Ułanów
– Watacha Rycerska z Tarnowa
– Podolski Regiment Odprzodowy z Krakowa
– Krakowska Chorągiew Husarska

Obecni byli również przedstawiciele stowarzyszeń i organizacji: Wielki Kanclerz Zjednoczenia Organizacji Historycznych i Strzeleckich oraz Krakowskiego Bractwa Kurkowego Gniewomir Rokosz-Kuczyński, Wiceprezes Towarzystwa Przyjaciół Lanckorony Andrzej Pawlus z małżonką, Prezes Stowarzyszenia Miłośników Historii „Wataha Rycerska” im. Hetmana Jana Tarnowskiego Arkadiusz Gładysz, Pełnomocnik i Prezes Małopolskiego Klubu Rekreacji i Turystyki Konnej im. 21 Pułku Ułanów Nadwiślańskich Zbigniew Burzyński wraz z Jerzym Pardą, Prezes Instytutu św. Jadwigi Królowej Polski Irena Kopf, Przewodniczący Komitetu Budowy Pomnika Króla Polski Jana III Sobieskiego w Wiedniu Piotr Zapart, Prezes Oddziału Małopolskiego Narodowych Sił Zbrojnych Daniel Salawa, Prezes Sułkowickiej Izby Gospodarczej Stanisław Biernat, Wiceprezes Podolskiego Regimentu Odprzodowego Grzegorz Rypień, Prezes Honorowy Pocztu Krakowskiej Chorągwi Husarskiej Krzysztof Janas, twórca Szkoły Szermierki Pokazowej „Teatr Walki” Leszek Galica, Prezes Stowarzyszenia Gospodyń Wiejskich „Cis” w Harbutowicach Anna Gielata oraz Prezes Koła Gospodyń Wiejskich w Jasienicy Grażyna Domanus.

Dokumentację fotograficzną wykonali Jan Lorek, Daniel Salawa oraz Józef Gielata.

W lutym 1771 roku w rejonie Lanckorony, w czasie Konfederacji Barskiej (1768–1772) doszło do walk między konfederatami a wojskami rosyjskimi. Konfederacja Barska była związkiem polskiej szlachty przeciwko narastającej dominacji Imperium Rosyjskiego i królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. Jej celem była obrona niezależności Rzeczypospolitej oraz Kościoła katolickiego.

Twierdza lanckorońska nad Skawą stała się w 1771 roku ważnym punktem obronnym konfederatów na południu Małopolski. W styczniu tego roku francuscy oficerowie, w tym płk de la Serre, rozpoczęli umacnianie zamku.

W dniach 20–21 lutego 1771 r. Rosjanie pod dowództwem generała Aleksandra Suworowa ruszyli na Lanckoronę, by zdobyć strategiczny punkt. Wielu historyków uznaje to starcie za jeden z najważniejszych epizodów wojen konfederackich w Małopolsce.

Rankiem 20 lutego wojska rosyjskie dotarły pod Lanckoronę, zdobyły miasto i próbowały szturmować zamek. Pomimo liczebnej przewagi, według niektórych źródeł sięgającej około 1 800 żołnierzy, konfederaci pod dowództwem pułkownika de la Serre utrzymali pozycje. Po wielogodzinnych walkach Rosjanie zostali odparci.

To starcie, nazywane obroną Lanckorony, uznawane jest przez część badaczy za zwycięską obronę twierdzy przed rosyjską przewagą.

Obrona Lanckorony jest symbolem oporu polskich konfederatów wobec obcej dominacji w XVIII wieku. Choć konfederaci ostatecznie nie zatrzymali rosyjskich działań w całym kraju, obrona twierdzy stanowi przykład skutecznej i zorganizowanej walki mniejszego oddziału przeciw większym siłom przeciwnika.

Wydarzenie to wpisało się w szerszy kontekst konfliktów, które kilka lat później doprowadziły do pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej.

Poniżej linki do zweryfikowanych opracowań oraz materiałów historycznych:

• Artykuł o obronie Lanckorony – Muzeum Myślenice – szczegółowy opis bitwy i kontekstu historycznego. (Muzeum Niepodległości w Myślenicach)

• Battles of Lanckorona – Wikipedia (EN) – opis starć konfederackich z Suworowem na początku 1771 r. (Wikipedia)

• Obrona Lanckorony – Wikipedia (PL) – chronologia walk i siły stron konfliktu. (Wikipedia)