Warszawa. To było pierwsze wielkomiejskie powstanie, największy zryw ludności żydowskiej w czasie niemieckiej okupacji

Osiemdziesiąt lat temu, 19 kwietnia 1943 roku, w Warszawie rozpoczęło się pierwsze wielkomiejskie powstanie - największy zryw ludności żydowskiej w czasie niemieckiej okupacji. Powstanie w Getcie Warszawskim było jednym z najbardziej symbolicznych wydarzeń w historii Holokaustu.

 Pierwszą próbę likwidacji warszawskiego getta Niemcy podjęli 18 stycznia 1943 r. Zaskoczeni zostali jednak zbrojnym oporem. Ponowna próba, na większą skalę, rozpoczęła się 19 kwietnia. Opór był jednak jeszcze silniejszy. Po zmianie dowódcy na SS-Gruppenfuhrera Jurgena Stroopa Niemcy zaatakowali ponownie, co zapoczątkowało Powstanie w Getcie Warszawskim - pierwsze zbrojne antyniemieckie wystąpienie miejskie w okupowanej Europie.

 Powstańcy, pod dowództwem Mordechaja Anielewicza, byli wycieńczeni i słabo uzbrojeni. Po 2-3 tygodniach walki zaczęły ustawać. Większość bojowców żydowskich zginęła samobójczo, jak np. zamknięta w pułapce bunkra przy ul. Miłej 18 część komendy ŻOB-u z dowódcą Mordechajem Anielewiczem na czele. Część powstańców zdołała przedostać się podziemnymi tunelami i kanałami poza getto na tzw. aryjską stronę.

 Za symboliczne zakończenie Powstania uznano wysadzenie tzw. Wielkiej Synagogi na Tłomackiem wieczorem 16 maja 1943 r.

 W tym roku Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN po raz kolejny organizuje akcję #Żonkile2023, w ramach której rozdane będzie 450 tysięcy papierowych kwiatów. Liczba ta symbolizuje Żydów, którzy byli zamknięci w getcie warszawskim w momencie jego największego przeludnienia – wiosną 1941 roku. Pierwszy raz w historii akcji wolontariusze będą rozdawać Żonkile na ulicach sześciu miast : w Warszawie, Łodzi, Krakowie, Białymstoku, Lublinie i Wrocławiu.

Informacje: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego